خراسان شمالی

پیشینه تاریخی استان خراسان شمالی
استان خراسان شمالی به مرکزیت شهر بجنورد در سال ۱۳۸۳ و پس از تقسیم استان خراسان به سه استان، ایجاد شد. مساحت این استان ۲۸۴۳۴ کیلومتر مربع و جمعیت آن ۸۱۱۵۷۲ نفر می‌باشد.
خراسان شمالی از نظر ناهمواری‌ها به دو قسمت ، نواحی کوهستانی و پست و هموار تقسیم می‌شود.
آثار کشف شده در این استان نشان از قدمت تاریخی کهن آن دارد. محوطه باستانی معروف به پهلوان و تپه حیدران جاجرم، قدمتی بیش از ۱۲ هزار سال دارند. قدیمی ترین اثر باستانی پابرجای قبل از اسلام (بنای سنگی اسپاخو) در غرب شهرستان مانه و سملقان در فاصله ۵ کیلومتری شمال شاهراه آسیایی در روستای اسپاخو نیز دلیل دیگری بر صحت این ادعا است. بر اساس شواهد و مستندات تاریخی حاصل از بررسیهای باستان شناسی،پیشینه تاریخی این استان حداقل به دوران نوسنگی و حدود 5000 تا 8000 سال قبل می رسد.در برخی از محوطه های تاریخی کشف شده در این استان آثاری از ارتباط آن با دور دست و در خارج از فلات ایران مشاهده گردیده است که معرف پویایی فرهنگهای منطقه در دوران پیش از تاریخ است.در دوره اشکانی،خراسان به عنوان خاستگاه قوم پارت از جایگاه ویژه ای برخوردار بوده و آثار مکشوفه نشان دهنده حضور فعال این قوم در پهنه کنونی خراسان شمالی است.قرار گرفتن این خطه در مسیر جاده ابریشم نیز موجب رونق اقتصادی و اجتماعی آن در دورانهای مختلفی تاریخی بخصوص، ساسانی گردیده به نحوی که طی قرون نخستین اسلامی چهره های درخشان و نامداری از این سرمایه به پا خواسته است.


اسفراین
بجنورد
جاجرم
شیروان
فاروج
گرمه
مانه و سملقان
X

1. آب‌انبار خوش
2. آب‌انبار صفی‌آباد
3. آب‌انبار فرطان
4. آرامگاه بابا قدرت
5. آرامگاه چهارتاقی توی
6. آرامگاه شاهزاده حمزه بن موسی
7. آرامگاه شاهزاده محمد
8. آرامگاه شیخ احمد ذاکر گورپانی
9. آرامگاه شیخ محمد رشید الدین بیدوازی
10. آرامگاه قدیمی ادکان
11. آرامگاه امامزاده کبیر کوران
12. امامزاده سلطان مصیب
13. امامزاده شازده زید
14. تپه آقازاده
15. تپه احمدآباد منگلی
16. تپه ادکان
17. تپه اردوگاه اردغانی
18. تپه اسماعیل‌آباد منگلی
19. تپه انجرلی
20. تپه باباگل
21. تپه باستانی دستجرد
22. تپه بکرآباد
23. تپه جمال باغ
24. تپه چهل دختران
25. تپه خم
26. تپه دره امین‌آباد
27. تپه راوخ
28. تپه سردابه
29. تپه سیدآباد
30. تپه فریمان
31. تپه عمارت (امارت)
32. تپه قاراقول
33. تپه قبر لیلی
34. تپه قزلر قلعه جهان
35. تپه قلعه کسرق
36. تپه قلعه کهنه استی النگ
37. تپه قلعه کهنه تجری
38. تپه قلعه کهنه چهارمست
39. تپه قلعه کهنه زمان‌آباد
40. تپه قلعه گبر زمان‌آباد
41. تپه قمری
42. تپه قوزه زن
43. تپه کاریز
44. تپه گبر اردغانی
45. تپه گبر نشین
46. تپه گورستان بام
47. تپه منجوقلو
48. تپه نقیم
49. تپه نقیمنگ استو
50. رباط راونیز
51. حمام حصاری گازرانی
52. کهنه حمام بام
53. کهنه رباط
54. قلعه برج قلیچ
55. قلعه بیدواز
56. قلعه سنگر
57. قلعه قاسم خان
58. قلعه کهنه آقداش
59. قلعه کهنه اردئین
60. قلعه کهنه کاریز در
61. قلعه کهنه گورن
62. قلعه کهنه نصرآباد
63. قلعه کهنه نوک
64. قلعه گورکنن
65. گورستان گبرها
66. گو تپه
67. محوطه آستی النگ
68. محوطه اسماعیل‌آباد منگلی
69. محوطه امین‌آباد
70. محوطه چهار باغ
71. محوطه داشخانه
72. محوطه دستجرد
73. محوطه دورد برج
74. محوطه دیوار سنگچین
75. محوطه سارمران
76. محوطه سرپل
77. محوطه سنجبینی 78. محوطه سنگو
79. محوطه فیروزیه
80. محوطه قاراداش
81. محوطه قزلرقلعه کورنان
82. محوطه قلعه کهنه ادکان
83. محوطه قلعه کهنه اردین
84. محوطه قلعه کهنه جهان
85. محوطه قلعه کهنه دستجرد 86. محوطه کلاته خوش
87. محوطه کلاته ملا عزیز
88. محوطه کهنه بام
89. محوطه گبرحصار ایرج و فریمان
90. محوطه گورستان گبرها
91. محوطه ملادره
92. نانوی تپه

X

1. آرامگاه زیارتگاه علیا
2. آرامگاه سردابه
3. آرامگاه شاهزاده حمید
4. آرامگاه نبی غلامان
5. آرامگاه کشته‌شدگان واقعه لهاک‌خان
6. آسیاب‌آبی بحنورد
7. ارگ آلمادوشن
8. ارگ راستقان
9. ارگ شاه محمد
10. امامزاده محمد باقر اسفیدان
11. ایشک‌تپه
12. باغ علی‌آباد
13. برج راز
14. بقعه امامزاده محمدرضا لنگر
15. پل بابا امان
16. پس تپه
17. تاتار تپه بالا
18. تپه آدینه قلی
19. تپه آغر بلاغ
20. تپه ارک کوچک
21. تپه ارگ بزرگ
22. تپه ایرقایه
23. تپه بایرقلعه
24. تپه بچه دره سفلی
25. تپه بش قارداش
26. تپه تخته قلعه
27. تپه خزینه
28. تپه داشلی علوم
29. تپه سنجر
30. تپه صندل‌آباد
31. تپه قره مصلی
32. تپه کوه کمر
33. تپه قلعه کهنه کند
34. تپه کلاته مستوفی
35. زمان بیک تپه
36. غلامرضا تپه
37. تپه ماداله
38. تپه مجاور سفید
39. تپه منصور باغی
40. تپه ینگی قلعه
41. تپه‌های منجق لی
42. سریوان تپه
43. سنگ‌نگاره شتر سنگ
44. سنگ‌نگارهای تکه
45. حسینیه جاجرمی
46. دژ تازه قلعه
47. قلعه ارگ بالا
48. قلعه قارلق
49. قلعه قشون
50. قلعه کافران
51. گورستان اورتاکی
52. گورستان ایرقایه
53. گورستان قدیمی راز
54. گورستان قدیمی راستقان
55. محوطه آسیاب احمد بیگ
56. محوطه انجیرلی
57. محوطه اورتاکی
58. محوطه چغور باغ
59. محوطه دهانه فره
60. محوطه راستقان
61. محوطه قارلق
62. محوطه قلعه کهنه آنابای

X

1. آب‌انبار اندقان
2. آب‌انبار درق
3. آرامگاه بی‌بی خدیجه
4. آرامگاه خواجه خاموش
5. آرامگاه شیخ اندقانی
6. آسیاب‌آبی جاجرم
7. امامزاده سام
8. امامزاده هام
9. پل ابریشم
10. تپه آرمادلو
11. تپه آسیاب
12. تپه اولنگی
13. تپه بام
14. تپه برد بلند
15. تپه چادر یره
16. تپه چهارجو
17. تپه حوض خرگوش
18. تپه خزانه
19. تپه دام الله
20. تپه دربند
21. تپه رباط قره بیل
22. تپه قربان عاشق
23. تپه قلعه خواجه سنگاور
24. تپه قلعه دهی
25. تپه قلعه کور
26. تپه کبابا
27. تپه کفشدوز شوقان
28. تپه گنج گاه حصاری
29. تپه معصوم زاده
30. تپه ملا بابا
31. تپه منجاق تپه
32. تپه نارنج قلعه
33. سنگر تپه
34. حسینیه نظرگاه علی
35. حمام ترک‌ها
36. حمام قدیمی
37. خانه شاه نشین
38. خانه شاه نشین فخر نبی
39. قلعه خدا وردی
40. قلعه خوشاب
41. قلعه دو برجه
42. قلعه سنگی طبر
43. قلعه قزلرقلعه
44. قلعه جلال‌الدین جاجرم
45. کوشک جاجرم
46. گورستان گوربابا حیدر
47. محوطه بیدک آقا
48. محوطه چلو
49. محوطه سنگ نگاره‌های جربت
50. محوطه کومه علی
51. مسجد جامع ایور
52. مسجد جامع درق
53. مسجد کرف
54. مسجد جامع جاجرم
55. منجاق تپه

X

1. آرامگاه امامزاده بازار قارناس
2. بناهای سنگی روستای زرد
3. تپه آغمزار
4. تپه اسفیدان
5. تپه اقدس
6. تپه باغ جعفرخان
7. تپه باغ نجف خان
8. تپه بلند برج
9. تپه بلند کوشکی کیکانلو
10. تپه بیار
11. تپه بین کمر
12. تپه پهلو آسیاب
13. تپه چشمه علی اصغر
14. تپه حاج یزدان
15. تپه حصه گاه
16. تپه خان
17. تپه خشتلی
18. تپه زری
19. تپه زیارتی
20. تپه سرخرمن
21. تپه شاه‌آباد
22. تپه شباندر
23. تپه شهرآوا
24. تپه غلامعلی
25. تپه قاضی
26. تپه قبرستان
27. تپه قره آقاچ
28. تپه قره قانلو
29. تپه قلندر
30. تپه قنبرعلی
31. تپه قندپری
32. تپه کلاته سیدها
33. تپه کهنه قلعه شهرآباد
34. تپه کیکانلو
35. تپه گبران
36. تپه گلور
37. تپه لاخی
38. تپه مامه
39. تپه ملکان
40. ترکی تپه
41. تیش تپه
42. ریباتپه (روباه تپه)
43. غریب‌تپه
44. گورستان چشمه گاه
45. گورستان قره لوکه
46. گورستان قواخ
47. محوطه آق تپه
48. محوطه امامزاده لنگر
49. محوطه شورک
50. محوطه کافری
51. محوطه کهنه گورستان اسفیدان
52. محوطه گورستان کهنه قلعه
53. محوطه گورکن
54. یخچال چشمه گاه

X

1. آرامگاه چهار تاقی
2. امامزاده حمزه رضا (گور تیمور)
3. تپه آق‌مزار
4. تپه ارگ زوارم
5. تپه الدریه
6. تپه الله‌آباد
7. تپه امام بیگان
8. تپه پائین ده
9. تپه جلگه
10. تپه خیرات تپه
11. تپه دوگر
12. تپه شیروان
13. تپه علی
14. تپه قره غازان
15. تپه قلعچه
16. تپه گند دره
17. گمرک تپه
18. تپه استقلال
19. تپه برزل‌آباد
20. تپه زیارت (سه تپه)
21. تپه گبرخانه
22. تپه گلور تپه
23. تپه منصوره
24. تپه یانی قلعه
25. دوین تپه
26. حمام روستای پیرشهید

X

1. امامزاده گان سید محمد و سید ابراهیم شهر درق
2. امامزاده فضل بن علی شهر درق
3. باغ مزار
4. قلعه خداوردی درق
5. قله سه کنج درق
6. قلعه دِهی درق
7. قلعه نارنج قلعه درق
8. قلعه خواجه سنگ آور درق
9. قلعه جلال الدین گرمه
10. قلعه خشک آباد درق
11. امامزاده ایور
12. مسجد جامع ایور
13. سد کفترک درق
14. منطقه دهانه دلبر گرمه
15. تپه تاریخی چارجو درق
16. منجاق تپه رباط قره بیل
17. سردابه
18. تپه تاریخی بابا پیر
19. کاروانسرای رباط قره بیل
20. تپه رباط عشق
21. مسجد جامع امام خمینی درق
22. مسجد جامع درق

X

1. آرامگاه بابا حسین و بی بی
2. آرامگاه شاهزاده عبدالرحمن خرق
3. آرامگاه شاهزاده علی
4. برج و باروی مفرنقاه
5. تپه چکی
6. تپه طویل (تپه اکبرآباد)
7. حمام استاد
8. حمام فاروج
9. گلور تپه
10. مسجد جامع استاد