سیستان و بلوچستان

پیشینه تاریخی استان سیستان و بلوچستان
استان سیستان و بلوچستان در جنوب خاوری ایران واقع است و ۱۸۷٬۵۰۲ کیلومتر مربع وسعت دارد. سیستان شامل زابل و شهرهای اطرافش است و بلوچستان دربرگیرنده بقیه شهرها از زاهدان تا چابهار می‌باشد. مردم استان سیستان و بلوچستان از قومیتهای بلوچ و فارس‌های سیستانی می‌باشد و پیرو مذاهب اهل سنت و تشیع می‌باشند. این استان بیشتر آب و هوای گرم و خشک دارد اما در عین حال از تنوع آب و هوایی و اقلیمی ویژه‌ای برخوردار است و مناطق کوهستانی، جنگلی و باتلاقی نیز در این استان پهناور به چشم می‌خورد.
سیستان که صورت تغییر یافته سجستان یا سکستان است به معنای سرزمین قوم سکا است و بلوچستان نیز محل سکونت قوم بلوچ است. سر زمین سیستان دارای مکان‌های باستانی ودیدنی فراوانیست مانند کوه خواجه که نام دیگر آن به زبان پهلوی (اوشیدا) است و به معنای کوه ابدی است. این کوه تنها بلندی دشت سیستان است و مورد تقدس زرتشتیان هم قرار دارد زیرا آنان بر این باورند که پیامبر دین زرتشت از آنجا ظهور می‌کند. کوه خواجه از سه سلسله زمانی در خود آثاری بجا دارد از سه سلسله اشکانیان ساسانیان و حکومت‌های اسلامی بعد از آن. سرزمین بلوچستان امروزی که ناحیه جنوبی استان را تشکیل می‌دهد، در قدیمی‌ترین اسناد تاریخی به اسم «مکا» مشهور بوده و در نوشته‌های هرودت تاریخ نگار یونانی از آن به عنوان «گدروزیا» یاد شده‌است. به دنبال سقوط هخامنشیان توسط اسکندر مقدونی (۲۳۰ پ- م) وی مسیر بازگشت خود از هند را «گدروزیا» انتخاب کرده‌است. پس از ساسانیان توسط اعراب مسلمان، در زمان خلیفه دوم، اکثر مردم این سرزمین بلافاصله به اسلام گرویدند. از زمان ساسانیان به بعد این سرزمین همواره جزیی از ایران محسوب می‌شد تا اینکه با دخالت بریتانیا در قرن نوزدهم میلادی عملاً به دو بخش غربی و شرقی تقسیم شد. از این به بعد بلوچستان مانند سایر ایالت‌ها و ولایت‌های کشور حکومت خانی داشت تا در سال ۱۳۰۷ ه. ش. پس از شکست دوست‌محمدخان بارکزایی قدرت حکومت مرکزی در این بخش کشور تثبیت شد.


ایرانشهر - چابهار
زابل - زابلی
زاهدان - زهک
سراوان - سرباز
سیب سوران - کنارک
دلگان - هیرمند
نیک شهر - میرجاوه
X

1. ساختمان اداره پست میرجاوه
2. ساختمان شهربانی میرجاوه
3. ساختمان قدیمی گمرک
4. گورستان ‌هفتاد‌ملا

X

1. آرامگاه سید مهدی
2. تپه آذرآباد
3. تپه خوشگوار
4. تپه دامنی
5. تپه رجب
6. تپه فیروز آباد
7. تپه کلات
8. تپه کلاتک تنهک
9. تپه کلاتک میرزاخان
10. تپه کلاتگ چگردک
11. خانه رهبری
12. خانه یزدان شناس
13. سنگ‌نگاره بیرجند
14. قبرستان‌آبادان
15. قلعه ابتر
16. قلعه اسپیدژ
17. قلعه چهل دختر
18. قلعه دامن
19. گورستان اسپیدژ
20. گورستان بزرگ طشت
21. گورستان پیر کنار
22. گورستان چاه پردل
23. گورستان دلجو
24. گورستان دلک پیری
25. گورستان زندانی
26. گورستان سایگان
27. گورستان شهردراز
28. گورستان کله گان
29. گورستان مرآباد
30. محوطه آذرآباد
31. محوطه بالانچ
32. محوطه پلستی
33. محوطه چاه پردل
34. محوطه چاه جلال
35. محوطه چاه حسینی
36. محوطه چاه فاروق
37. محوطه چاه قجر
38. محوطه چگردک
39. محوطه خوراب
40. محوطه خوراب یک
41. محوطه دکالی
42. محوطه ده قاضی
43. محوطه زیارت امیر
44. محوطه سه شمس‌آباد
45. محوطه سه کین
46. محوطه شاه رضا
47. محوطه شاه قجر
48. محوطه شکرآباد
49. محوطه بمپور
50. محوطه خوراب
51. محوطه حوزه رودخانه بمپور
52. محوطه پیر کنار
53. محوطه بمپور
54. محوطه شمس‌آباد
55. محوطه خوراب
56. محوطه مچ قاسم
57. محوطه شهر دراز
58. محوطه شهرک
59. محوطه عبدالسلام
60. محوطه قاسم‌آباد
61. محوطه کاگور
62. محوطه کشان
63. محوطه کوره
64. محوطه گوهر پشت
65. محوطه مگیری
66. محوطه موتور خاشی
67. محوطه نوک جوب
68. محوطه و گورستان بیرجد
69. محوطه هواران

X

1. امامزاده سید غلامرسول
2. حسینیه آل رسول
3. خانه دلوشی
4. خانه آریان
5. قلعه انوشیروان
6. قلعه باتل
7. قلعه بلوچ گت
8. قلعه پیروز گت
9. قلعه پرتغالی‌ها
10. قلعه تیس
11. قلعه کسو جمپ
12. ساختمان فرمانداری چابهار
13. گورستان تیس
14. محوطه بن داوود
15. محوطه دمب کوه
16. محوطه گراکی کوه

X

1. آرامگاه آسیابان
2. آرامگاه خواجه
3. ارگ جلال‌آباد
4. تپه اصغر یک
5. تپه اطراف شهر سوخته
6. تپه اکبرآباد
7. تپه بارک
8. تپه پوز انبارک
9. تپه تخت شاه
10. تپه جنوب گورستان حمزه‌آباد
11. تپه حاجوک
12. تپه خوشداد
13. تپه دهمرده
14. تپه دیوار یک لنگ
15. تپه ذوالفقار
16. تپه رستم محمود
17. تپه روشندل اسکل
18. تپه زیارت پیر سبز
19. تپه زیارت تخت شاه
20. تپه زیارت خواجه مراد
21. تپه زیارت شاه ولی
22. تپه سفید خمک
23. تپه شاه اسماعیل
24. تپه شمال گورستان حمزه‌آباد
25. تپه شهر سوخته
26. تپه شهر کهنه
27. تپه شیخی چهار
28. تپه شیخی
29. تپه قلعه کولک
30. تپه قلعه گوری
31. تپه کچلی
32. تپه کرکو
33. تپه کندرک
34. تپه گله چاه
35. تپه گورستان خمک
36. تپه گورستان شاه ولی
37. تپه گورستان شیخ صابر
38. تپه گورستان شیخ علی
39. تپه گورستان طفلان
40. تپه گورستان مارگان
41. تپه گوری کهنه
42. تپه لنگر بارانی
43. تپه محمد ریش
44. تپه میر جمال
45. تپه هامونک
46. تپه یوسف سلام
47. تپه‌های آبیل
48. تپه‌های کله منار
49. تپه‌های مابین تاسوکی و طالب خان
50. خانه خالصی
51. خانه شیرا نزهی
52. خانه شیطان
53. خانه غلام حیدرراشکی
54. خانه کیانی
55. زیارتگاه چلیپایی
56. ساختمان ارگ سردار ناروئی
57. ساختمان گمرک بلژیکی ها
58. قلعه تیمور
59. قلعه چهل دختران
60. قلعه سار
61. قلعه سه کوهه
62. قلعه کک کهزاد
63. کاروانسرای فرنگی
64. مجموعه تپه‌های برج افغان
65. مجموعه تپه‌های بلوچ خان
66. مجموعه تپه‌های تخت عدالت شاه
67. مجموعه تپه‌های زیارت شاه اسماعیل
68. مجموعه تپه‌های ژاله ای
69. مجموعه قلعه‌های روم ورامرد
70. محوطه آسیاب بادی رنده
71. محوطه اصغر
72. محوطه برج میر گل
73. محوطه زیارت شیر سرخ
74. محوطه حوزه رودخانه بمپور
75. محوطه قاسم‌آباد بی‌بی دوست
76. محوطه میر جمال

X

1. قلعه زابلی
2. قلعه بی رند
3. تپه هیزاباد بالا
4. تپه کلاتک
5. تپه تولوک
6. تپه شور
7. قبرستان هفت خواهر
8. قبرستان چگرد
9. قبرستان ترادان
10. قبرستان قدیمی کوشان
11. قبرستان قدیمی پرکن
12. پیر ماهانی

X

1. آسیاب‌آبی روستای تمین
2. بازار سر پوش
3. تپه اطراف شهر سوخته
4. خانه زعیم (ابوئی فعلی)
5. خانه شمسی
6. خانه شهردارزاهدان
7. تلگرافخانه حرمک
8. ساختمان باشگاه ورزشی خیامیان
9. ساختمان پست
10. ساختمان جهاد
11. ساختمان دادگستری زاهدان
12. ساختمان کانون کارآموزان
13. ساختمان قدیمی مسافرخانه رویا
14. ساختمان قدیمی حسینیه بیرجندیها
15. ساختمان قدیمی گمرک
16. ساختمان قدیمی خانقاه
17. دبستان طالقانی
18. قلعه تپه لادیز
19. قلعه غلامعلی
20. قلعه شنبه
21. قلعه تمین
22. قلعه نادرین
23. قبرستان هفتاد ملا
24. کاروانسرای نصرت آباد
25. گورستان تمین
26. گورستان هفتاد ملا
27. مسجد فیض الرحمان
28. محوطه پیش از تاریخ

X

1. آرامگاه آتشگاه کل کنگ
2. آرامگاه اباذر راشکی
3. آرامگاه بارکزایی
4. آرامگاه دختر
5. آرامگاه سید پادشاه
6. آرامگاه فیروز کوهی
7. آرامگاه میر مهدی
8. آرامگاه ناروئی
9. آتشگاه کل‌کنگ
10. تپه سنچولی
11. تپه آخور اسب
12. تپه ارگ بی‌بی بانو
13. تپه جزینک کهنه
14. تپه چهاردره
15. تپه حاجی عوض کندرک
16. تپه حاجی غلامحسین
17. تپه خاک عرب
18. تپه خان گور
19. تپه خیر آباد
20. تپه دک دهمرده
21. تپه دم خواجه احمد
22. تپه دم کوهک
23. تپه ده‌سوخته
24. تپه روستای درویش پیری
25. تپه روستای متروکه یادگار
26. تپه زاهدان کهنه
27. تپه زیارت
28. تپه زیارت روستای علی آخوند
29. تپه سفید بزی شهرکی
30. تپه سلیمانیه
31. تپه سنچولی
32. تپه شریف‌آباد
33. تپه شهرکی
34. تپه شیب گوره
35. تپه طفلان
36. تپه عباس‌آباد پیری
37. تپه فیض‌آباد کندرک
38. تپه قربان عباس‌آباد
39. تپه قلعه سردار دادخداخان دهنو
40. تپه قلعه سفید
41. تپه قلعه کمک کهنه
42. تپه قلعه کهنه قلعه نو
43. تپه کرکی
44. تپه کملک
45. تپه گورستان شیب گوره
46. تپه لنگکها
47. تپه ملک حیدری
48. تپه هندوکشته
49. خانه شهیدان میر حسینی
50. مجموعه تپه‌های فیروزآباد

X

1. تپه پیرکهورث
2. تپه پیرکهورد
3. تپه تخت عاشقان
4. تپه روباهک
5. تپه سوروبالا
6. تپه شاه مردان
7. تپه قلعه مزار
8. تپه قلعه ملا
9. تپه ککی
10. تپه کلاتک
11. تپه کلپورگان
12. تپه کهنوک
13. تپه مهتاب خزانه
14. تپه میل مارو
15. تپه‌ای بیک
16. تپه سیاه‌دک
17. تپه مهرگان
18. سنگ نگاره‌های دره دار ساوات
19. سنگ نگاره‌های دره درونزک
20. سنگ نگاره‌های دره شیر و پلنگان
21. سنگ نگاره‌های دره کند یک
22. سنگ نگاره‌های دره نگاران
23. سنگ‌نگاره جورک
24. سنگ‌نگاره کله گان
25. سنگ‌نگاره کوه واجه
26. سنگ‌نگاره‌های‌سردشت ناهوک
27. دبستان دهخدا
28. دبستان کورش کبیر سراوان
29. قلعه پسکوه
30. قلعه دزک (بلقیس)
31. قلعه زابلی
32. قلعه سینوکان
33. قلعه ناهوک
34. گورستان چگرد
35. گورستان کوه صفر
36. مجموعه رود کله دین
37. محوطه پل ناهوک
38. محوطه تل ماهان
39. محوطه چاه حاج ابراهیم
40. محوطه چگرد
41. محوطه دوراب
42. محوطه رودخانه ناهوک
43. محوطه کمربندی
44. محوطه کوه تپوک
45. محوطه کوه چگرد
46. محوطه کوه دراز
47. محوطه کوه رگ
48. محوطه ماشکید
49. محوطه مرغداری چگرد
50. محوطه مزار شهیدان
51. محوطه میر عبدل
52. محوطه میر عبدل جالق
53. محوطه نگاران
54. محوطه تنکان
55. محوطه سنگی یا احمدآباد
56. مسجد جامع سراوان (دزک)
57. مسجد جامع سرجو

X

1. آسیاب باتک
2. تپه پارود کلات
3. تپه پیشین
4. تپه حسن
5. تپه دوکان دک چراغان
6. تپه قلعه برنجی
7. تپه قلعه بهمن
8. تپه قلعه پشامگ
9. تپه قلعه دلوش
10. تپه قلعه مزاکان
11. تپه کشاری
12. تپه کلات پیشین
13. تپه کلات زنگیان
14. تپه مغ
15. سنگ‌نگاره پیردین
16. سنگ‌نگاره مورتان
17. دبستان قدیمی مالک اشتر
18. قبرستان بگ
19. قبرستان دمبی می‌اسکن
20. قبرستان هوت‌آباد
21. قلعه آشار
22. قلعه ایرافشان
23. قلعه بریس (کلات)
24. قلعه پیشین
25. قلعه فیروزآباد
26. گورستان احمدآباد
27. گورستان اسحاق‌آباد
28. گورستان اکشی کروچان
29. گورستان ایرافشان
30. گورستان بافتان
31. گورستان بالای گتانی
32. گورستان بتاگدن
33. گورستان بگن
34. گورستان بند گاه هدار
35. گورستان بنه
36. گورستان پارود
37. گورستان پشامگ
38. گورستان پل نیک شهر
39. گورستان پل وکاوک
40. گورستان پوری
41. گورستان پیر
42. گورستان پیردین
43. گورستان پیشین
44. گورستان تخش
45. گورستان تله بان
46. گورستان جکیگور
47. گورستان جنتر بور
48. گورستان دمب پیشین
49. گورستان دمب مولاآباد
50. گورستان دمبی پچال
51. گورستان دمبی دو پت
52. گورستان دمبی شوروک
53. گورستان دمبی علی‌آباد
54. گورستان دمبی فیروزآباد
55. گورستان دمبی کلیردن
56. گورستان دمبی کندور
57. گورستان دمبی لاشار کاهی
58. گورستان دمبی نورآباد
59. گورستان دمبی هاشم‌آباد
60. گورستان دمبی هدار
61. گورستان دوشنبه چا
62. گورستان رحیم‌آباد بگان
63. گورستان زه در
64. گورستان زیارت بافتان
65. گورستان زیارت عمر
66. گورستان زیارتگاه
67. گورستان سیا سونچ
68. گورستان سید پوری
69. گورستان سیرین کر
70. گورستان صادق باغ پیشین
71. گورستان صفرآباد
72. گورستان فیروزآباد
73. گورستان قلعه برنجی
74. گورستان قلعه هدار
75. گورستان کرای کور
76. گورستان گزدان
77. گورستان گنج‌آباد
78. گورستان گنجانکوه
79. گورستان گنچ‌آباد
80. گورستان گوران برین
81. گورستان گوران سری
82. گورستان گورشون
83. گورستان لاشار کاهی
84. گورستان مانوکان
85. گورستان مورتان
86. گورستان موردر
87. گورستان میکن دپ
88. گورستان نورآباد
89. گورستان ورمنک
90. گورستان ونکوک
91. گورستان هدار
92. گورستان هدار بندا
93. گورستان هنگ
94. محوطه آب نما
95. محوطه آتشکده مغ
96. محوطه اطراف قلعه دبک
97. محوطه بریس
98. محوطه بند جهاد
99. محوطه بوگان
100. محوطه پشامگ کر
101. محوطه پیشین
102. محوطه جنگل
103. محوطه خرگووشان
104. محوطه دان چار
105. محوطه دمبی بریس
106. محوطه دمبی بید لد
107. محوطه دمبی پشامگ کر
108. محوطه دمبی عثمان‌آباد
109. محوطه دن
110. محوطه رود کر
111. محوطه زبهری
112. محوطه زران منندی هدار
113. محوطه زیارتگاه
114. محوطه سیرجان
115. محوطه شوشکیم
116. محوطه قبرس تان اب نمای
117. محوطه قدیمی اطراف انگوری
118. محوطه قلعه برنجی
119. محوطه کلات باتک
120. محوطه کوه گر
121. محوطه گنج‌آباد
122. محوطه گنجانکوه
123. محوطه گوادری دپ
124. محوطه لاشار کاهی
125. محوطه مشینگ
126. محوطه ملکی باغ
127. محوطه مور در
128. محوطه می‌اسکن
129. محوطه نظرآباد
130. محوطه نوت
131. محوطه هاشم‌آباد
132. محوطه هدار
133. محوطه هزار گورکان

X

قلعه سیب سوران

X

1. گورستان بصره
2. گورستان بگی هنز
3. گورستان تنگ دوکی
4. گورستان تنگ شوشکی
5. گورستان توجیک
6. گورستان جوزدر
7. گورستان کلندانی
8. گورستان کورنگ
9. گورستان گتیل
10. گورستان لحویی
11. گورستان مخی
12. محوطه بنالک
13. محوطه پشتی
14. محوطه درک
15. محوطه زیارت
16. محوطه ساحل کلات
17. محوطه قلعه بن داوود
18. محوطه کرکمب
19. محوطه کلات
20. محوطه کلندانی
21. محوطه هومدان

X

1. تپه سوهرن دوک
2. تپه کوشکک
3. تپه مسکوتان
4. سنگ نگاره‌های قصر قند
5. قلعه تپه زنگیان
6. قلعه اسپکه
7. قلعه بگ
8. قلعه بنت
9. قلعه تپه زنگیان
10. قلعه هریدوک
11. قلعه قصر قند
12. قلعه نیکشهر
13. قلعه چانف
14. قلعه فنوج
15. قلعه هریدوک
16. قلعه سرمیچ
17. قلعه هیت
18. گورستان بان شیب
19. گورستان بگ
20. گورستان توکل
21. گورستان دن دوبانزل
22. گورستان روستای دسک
23. محوطه دمبان
24. محوطه دمبگور
25. محوطه زبرینگ
26. محوطه کشیک
27. محوطه کوتیج
28. مسجد جامع قدیمی بنت
29. مسجد عبدالقادر

X

1. ارگ جلال اباد
2. تپه های زیارت شاه اسماعیل
3. تپه و قبرستان مار گل
4. تپه های کله منار
5. زیارت شیر سرخ
6. محوطه برج میر گل

X

اطلاعات موثق و قابل استنادی یافت نشد.